Domek Letniskowy

Województwo warmińsko-mazurskie obejmuje obszar historycznych krain Warmii, Mazur i Powiśla, zamieszkałych w średniowieczu przez plemiona bałtyckich Prusów. Pierwsze ślady osadnictwa na tych terenach pochodzą sprzed około 15 tys. lat. Pojawienie się plemion bałtyckich – Prusów i Jaćwingów – datuje się na połowę pierwszego tysiąclecia p.n.e. Plemiona te władały tą krainą do połowy XIII wieku, tzn. do czasu jej podboju przez Zakon Krzyżacki, który utworzył na tych ziemiach swoje państwo. Przez kolejne wieki region zasiedlała ludność przybyła z terenów Królestwa Polskiego i Litwy, a rdzenni mieszkańcy tych ziem powoli asymilowali się z nowymi osadnikami. Do kategorii obiektów Domek letniskowy zalicza się także Domek Letniskowy w Miłomłynie.

W XV i XVI wieku wojny i polityczne decyzje rozdzieliły region na wchodzące w skład państwa polskiego Prusy Królewskie (m.in. Warmia, Powiśle, Pomorze Gdańskie) oraz Prusy Książęce ze stolicą w Królewcu, będące od 1525 r. lennem Polski. Książę Albrecht Hohenzollern przekształcił je w państwo protestanckie, wspierając rozwój nauki, piśmiennictwa i kultury. W połowie XVII wieku Prusy Książęce uzyskały zwolnienie z zależności lennej, a w 1701 r. powstało silne, absolutystyczne państwo pruskie, które w trakcie I rozbioru Polski (1772), zagarnęło Prusy Królewskie, a później także Gdańsk i Toruń. Domek Letniskowy to obiekt znajdujący się w Miłomłynie.

Nazwa „Mazury” – jako określenie południowych ziem Prus Wschodnich – funkcjonować zaczęła dopiero w połowie XIX wieku. W 1920 r. mocą Traktatu Wersalskiego zarządzono plebiscyt, który miał określić przynależność państwową terenu Mazur. Zakończył się on przegraną Polaków. Po drugiej wojnie światowej o przynależności regionu arbitralnie zadecydowały zwycięskie mocarstwa. Północną część Prus Wschodnich przyznano Związkowi Radzieckiemu, południowa zaś i cała Warmia przypadły Polsce. Domek Letniskowy to dobre miejsce na spędzenie czasu nad jeziorem.

Obecne województwo – czwarte co do wielkości w Polsce – leży w północno-wschodniej części kraju zajmując obszar ponad 24 tys. km² (7,7% terytorium państwa). Podzielone jest na 19 powiatów ziemskich, skupiających 116 gmin oraz 2 grodzkie. Liczba ludności przekracza 1,4 mln osób, średnia gęstość zaludnienia (59 osób na km²) należy do najniższych w kraju. Stolicą regionu jest liczący 170 tysięcy mieszkańców Olsztyn. Inny ważny ośrodek miejski to Elbląg. W warmińsko-mazurskim odnajdziesz to, czego potrzebujesz do udanego wypoczynku.

Północna granica województwa stanowi jednocześnie granicę państwa z należącym do Rosji obwodem kaliningradzkim. Zlokalizowanych jest tu 8 przejść granicznych: drogowe w Bezledach, Gronowie i Gołdapi, kolejowe w Braniewie, Bartoszycach i Skandawie oraz dwa morskie: w Elblągu i Fromborku. Sieć tutejszych dróg nie odbiega gęstością od średniej krajowej. Przez województwo przebiega trasa nr 7, łącząca Gdańsk z Warszawą i południową Polską. Z zachodu na wschód biegnie zaś droga nr 16 Grudziądz-Olsztyn-Augustów. Wiele tutejszych miast ma bezpośrednie połączenie kolejowe z Warszawą i Gdańskiem, a Olsztyn – także z kilkoma miastami w Niemczech. Główne węzły kolejowe to Olsztyn, Elbląg, Iława, Ełk. Międzynarodowy Port Lotniczy w Szymanach koło Szczytna służy przede wszystkim turystom z Niemiec. Warmia to świetne miejsce na wakacje. Zatrzymaj się w Domek Letniskowy w Miłomłynie.

W latach 60-tych ubiegłego wieku w regionie powstały zakłady przemysłu maszynowego i chemicznego (fabryka opon w Olsztynie); w 70-tych poważnie rozbudowano przemysł spożywczy (Ełk, Ostróda, Pasłęk, Mrągowo, Olsztyn); w 90-tych, po zmianie systemu politycznego, rozpoczęto intensywne procesy prywatyzacyjne. Obecnie najważniejsza rolę odgrywają branże rolno-spożywcza i drzewna. W ostatnich latach spory kapitał w regionie zainwestowały zagraniczne koncerny, m.in. Michelin, Texel, Safilin, Philips, Heineken, Ikea oraz Provimi. Na Warmii czekają na Ciebie ciekawe i przytulne Domki Letniskowe.

Aby przyspieszyć rozwój gospodarczy województwo przystąpiło do Euroregionu Bałtyk oraz utworzyło specjalne strefy ekonomiczne: Warmińsko-Mazurską oraz Suwalską, które stały się jednym z jego ważniejszych atutów. Rolnictwo należy do najważniejszych działów gospodarki Warmii i Mazur. Użytki rolne stanowią ponad połowę obszaru województwa, co stanowi aż 7% areału kraju. Przeciętna powierzchnia tutejszych gospodarstw, wynosząca 16,5 ha, ponad dwukrotnie przekracza średnią ogólnopolska. Gleby najwyższych klas znajdują się na północy regionu. W strukturze upraw dominują zboża, rzepak, ziemniaki oraz buraki cukrowe. Domki Letniskowe to jedne z wielu miejsc do spania, które znajdziesz w Miłomłynie.

Trzecią część użytków rolnych zajmują łąki i pastwiska. Stwarza to doskonałe warunki do hodowli bydła, rozwoju przetwórstwa mleka i mięsa. Dobrze rozwinięty jest też chów trzody chlewnej oraz drobiu. Tradycyjną i ważną dziedziną działalności gospodarczej jest rybołówstwo. W wodach regionu występują m.in. szczupak, sieja, sielawa, węgorz, okoń, a w niektórych rzekach nawet – rzadka gdzie indziej – troć. Województwo warmińsko-mazurskie posiada wiele obiektów nad jeziorem.

Na obszarze województwa funkcjonują trzy uczelnie państwowe – Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Elblągu i Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie. Istnieje już także osiem uczelni niepaństwowych. We wszystkich tutejszych szkołach wyższych kształci się łącznie ponad 55 tys. studentów (w roku akademickim 2002/2003). Domek Letniskowy jest położony na Warmii nad jeziorem.

Region warmińsko-mazurski posiada bardzo urozmaiconą rzeźbę terenu. Przeważają ciągi wzgórz morenowych, jednak można też spotkać krajobrazy równinne. Powszechnie używana nazwa – „kraina tysiąca jezior” – jest niezbyt ścisła, bowiem w rzeczywistości jezior tych jest ponad 3 tysiące. Największe z nich to Śniardwy, Mamry, Jeziorak, Niegocin i Nidzkie. Tworzą one wyraźne skupiska, ciągnące się od zachodu na wschód regionu – są to pojezierza Iławskie, Olsztyńskie, Mrągowskie, Kraina Wielkich Jezior Mazurskich i Pojezierze Ełckie. Wiele jezior, spiętych rzekami i kanałami, tworzy wielokilometrowe szlaki wodne.

Lasy pokrywają blisko 30% powierzchni województwa. Największe kompleksy to Puszcza Piska i Puszcza Borecka. Wewnątrz nich żyje wiele gatunków zwierząt, m.in. jelenie, sarny, dziki, wilki, borsuki, wydry, bobry, łosie, żubry oraz liczne gatunki ptactwa. W przyrodzie Warmii i Mazur występują też gatunki gdzie indziej ginące już lub zanikające. Dla ich ochrony utworzono 7 parków krajobrazowych, a także ponad sto rezerwatów przyrody. Rezerwaty – jezioro Łuknajno (największa w Europie kolonia łabędzia niemego) Jezioro Siedmiu Wysp (na północny-zachód od Węgorzewa) i jezioro Karaś – wyjątkowo atrakcyjne pod względem walorów przyrodniczych, zyskały niedawno rangę międzynarodową – zostały wpisane na listę Konwencji Ramstar o ochronie obszarów bagiennych i błotnych, służących za tereny lęgowe ptaków.

Region warmińsko-mazurski posiada doskonałe warunki do uprawiania turystyki pieszej, rowerowej, a przede wszystkim wodnej. Od lat znajduje się też w czołówce pod względem liczby odwiedzających go turystów. Obecnie każdy z nich niemal wszędzie może wynająć żaglówkę, kajak czy łódkę i popłynąć dowolnie wybranym szlakiem. Największe centra żeglarskie to – znane wszystkim Polakom – Mikołajki, Giżycko, Ruciane-Nida, Węgorzewo. Równie atrakcyjne są pojezierza Mrągowskie i Iławskie, na których w ostatnich latach powstała sieć ośrodków wodniackich.

Na Warmii dobrze rozwija się także turystyka zimowa. Ośrodek Sportów Zimowych na Krzyżowej Górze w Lidzbarku Warmińskim słynie z jedynej – poza górami – stacji GOPR. Działa tu wyciąg narciarski, wytyczono kilka tras zjazdowych, wybudowano skocznię oraz tor saneczkowy. Miłośnicy „białego szaleństwa” korzystają również z warunków oferowanych na najwyższym wzniesieniu regionu – Dylewskiej Górze. Obecnie nowe ośrodki sportów zimowych organizowane są też w okolicach Mrągowa i Gołdapi.

Świadectwem dawnych lat są licznie zachowane zabytkowe budowle – gotyckie kościoły i zamki oraz miejskie założenia architektoniczne i parki. Do najważniejszych zabytków budownictwa sakralnego należą: zespół zabudowań Wzgórza Katedralnego we Fromborku (zabytek klasy „0”), a w jego obrębie m.in. warownia, zbudowana na miejscu grodu pruskiego w XIV i XV wieku oraz katedra, pałac biskupi, dzwonnice; XIV-wieczny kościół św. Katarzyny w Braniewie; XIV-wieczna fara w Ornecie; katedra w Olsztynie i kolegiata w Dobrym Mieście oraz barokowa bazylika w Świętej Lipce ze słynnymi na cały kraj organami. Spośród zamków wyróżniają się obiekty w Lidzbarku Warmińskim (zabytek klasy „0”), Nidzicy, Olsztynie, Reszlu, Rynie, Kętrzynie, Ostródzie oraz dobrze zachowane ruiny warowni w Szymbarku. Odrestaurowane zamki ukazują rozwój i potęgę istniejącego na tym terenie w średniowieczu państwa krzyżackiego i stanowią atrakcję turystyczną, porównywalną z zamkami nad Loarą.

Rzadkością na skalę światową jest zbudowany w drugiej połowie XIX wieku Kanał Ostródzko-Elbląski. Jego pięć pochylni statki pokonują na szynach dzięki zabytkowym, czynnym do dziś urządzeniom hydrotechnicznym.

Rzesze turystów przyciągają Pola Grunwaldzkie, na których w 1410 r. sprzymierzone wojska polsko-litewskie rozbiły potęgę krzyżacką. W kolejne rocznice tego wydarzenia odbywają się tu pokazy przybliżające ducha tamtych lat i rycerską kulturę. Dużym zainteresowaniem cieszą się ruiny dawnej kwatery Hitlera w Gierłoży k. Kętrzyna, a także Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku.

Wśród cyklicznych imprez kulturalnych odbywających się na terenie województwa na szczególną uwagę zasługują: Międzynarodowy „Piknik Country” w Mrągowie, Międzynarodowy Festiwal Jazzu Tradycyjnego „Złota Tarka” w Iławie, Międzynarodowy Festiwal Piosenki Żeglarskiej i Morskiej „Szanty w Giżycku”, Międzynarodowe Spotkania Rodzin Muzykujących w Dobrym Mieście oraz Ogólnopolskie Spotkania Zamkowe „Śpiewajmy poezję”. Znaczenie ponadregionalne posiadają też odbywające się w najpiękniejszych katedrach i kościołach regionu (m.in. we Fromborku, Giżycku, Morągu, Olsztynie, Św. Lipce) imprezy pod wspólnym hasłem „Niedzielne Koncerty Organowe”. Polska młodzież dorocznie w lipcu bawi się na Festiwalu Muzyki Rockowej w Węgorzewie oraz podczas „Przystanku Olecko”, na który składają się spektakle teatralne, happeningi oraz koncerty piosenki poetyckiej. W ostatnich latach coraz większą popularność zdobywa także mrągowski Festiwal Kultury Kresowej. W województwie funkcjonują dwa teatry: im. Stefana Jaracza w Olsztynie i Teatr Dramatyczny w Elblągu. Filharmonia w Olsztynie nosi miano znanego, urodzonego na Warmii kompozytora Feliksa Nowowiejskiego.

źródło: www.wm.24.pl