Ośrodek Wczasowo Wypoczynkowy

RYS HISTORYCZNY REGIONU MUSZYŃSKIEGO

Powstanie i rozwój Muszyny związane są z pobliskim pograniczem oraz z przebiegającym wzdłuż doliny Popradu starym szlakiem handlowym zwanym "węgierskim". Pierwszą wzmiankę o tej osadzie spotykamy w akcie nadania z 1209 roku, w którym król węgierski Andrzej II zezwala na pobieranie cła nad rzeką Poprad koło Muszyny Proboszczowi Adolfowi ze spiskiej kapituły św. Marcina.
W 1288 roku miejscowość ta zostaje zapisana w testamencie przez Wysza scholastyka kapituły krakowskiej, biskupom krakowskim. W XIV wieku król Władysław Łokietek na skutek zatargu z biskupem Muskatą przyłącza te ziemie do królewszczyzny. Przez następnych 80 lat władają nimi kolejni władcy Polski.
Największy rozkwit Muszyna przeżywa za panowania Kazimierza Wielkiego, dzięki któremu około 1340 roku otrzymuje prawa miejskie. W dniu 30.07.1391 król Władysław Jagiełło, chcąc sobie zjednać duchowieństwo darowuje powtórnie "Klucz Muszyński" (dwa miasta i 35 wsi) biskupstwu krakowskiemu. Od tej chwili ziemie te były traktowane jako samodzielne jednostki administracyjne z własną administracją, wojskiem (piechotą zwaną harnikami) i sądownictwem, dzięki czemu obszar ten nazywany był "Państwem Muszyńskim". W imieniu biskupów rządy w Muszynie sprawowali starostowie, z których najbardziej znany był Stanisław Kępiński przyjaciel Jana Kochanowskiego, który imię jego utrwalił po wsze czasy we fraszce "Do starosty muszyńskiego". W piętnastym wieku na ziemiach tych daje się zauważyć nagły napływ Wołochów i Rusinów z Rusi Zakarpackiej i Rumunii. Ludność ta z czasem nazwana Łemkami osiedlana była na prawie wołoskim. Byli oni wyznania greko-katolickiego, czego widocznym śladem są zachowane cerkwie. Muszyna wraz z kluczem pozostawała własnością biskupstwa krakowskiego do 1781 roku, a po rozbiorach przeszła na rzecz skarbu austriackiego. Mimo, iż zaborcy pozostawili istniejące instytucje, z czasem miejscowość zaczyna podupadać. Do kategorii obiektów Ośrodek wczasowy, Ośrodek wypoczynkowy zalicza się także Ośrodek Wczasowo Wypoczynkowy w Muszynie.

Obiekty zabytkowe:

* Ruiny zamku starostów "Państwa Muszyńskiego"(XIV wiek - Muszyna).
* Podzamkowy zespół dworski XVIII/XIX wiek - Muszyna ul. Kity: dwór starostów, zajazd (obecnie muzeum), kordegarda.
* Obronny Kościół p.w. św. Józefa barokowy z XVII wiek z rzeźbami gotyckimi.
* Zabytkowy zespół domów mieszczańskich z XIX/XX wiek - ul. Kościelna.
* Kapliczki św. Jana Nepomucena i św. Floriana na Rynku w Muszynie z przełomu XVII/XIX wieku.
* Dawne połemkowskie cerkwie gr. - kat. w: Andrzejówce, Miliku, Dubnem, Leluchowie, Jastrzębiku, Szczawniku, Złockiem, Żegiestowie, Wojkowej oraz najstarsza z XVII wieku w Powroźniku. Ośrodek Wczasowo Wypoczynkowy to obiekt znajdujący się w Muszynie.

WALORY PREWENCYJNO LECZNICZE UZDROWISK GMINY MUSZYNA

Uzdrowisko Muszyna

Uzdrowisko Muszyna położone jest na wysokości 450m npm. U ujścia Muszynki i Szczawnika do Popradu. Muszyna jako uzdrowisko ma stosunkowo krótki staż. Tytuł ten, a co za tym idzie "prawo pobierania taksy klimatycznej", uzyskała dopiero w 1930 roku. Starania o podniesienie Muszyny ze stanu podupadłego miasteczka do rangi modnego letniska, podjął się ówczesny burmistrz Antoni Jurczak wraz z miejscowym lekarzem Sewerynem Mściwujewskim. Znalazło to swoje odbicie w nazwach dwóch pierwszych źródeł mineralnych Antoni (imię burmistrza Jurczaka) i Wanda (imię żony dr Mściwujewskiego), których odwiertów dokonano w 1932 roku. W latach trzydziestych następuje szybki rozwój miasteczka, przy czym nowe inwestycje budowane są pod katem ich użyteczności dla kuracjuszy. Największe inwestycje tego okresu to: zakłady kąpielowe nad Popradem, deptak z muszlą koncertową, murowane zakłady kąpielowe w centrum miasta oraz elektryfikacja. Dzięki nagłemu rozwojowi Muszyna odzyskała w 1934 roku prawa miejskie. Niestety wybuch wojny w 1939r. i późniejsza okupacja spowodowały całkowitą dewastację urządzeń uzdrowiskowych. Po okupacji wraz z ustaniem walk zaczęła następować normalizacja. Od 1958 roku Muszyna znowu rozpoczyna swoją egzystencję jako uzdrowisko. Szczęśliwie dla Muszyny, główna fala nowoczesnego budownictwa sanatoryjnego poszła w kierunku Szczawnika i Złockiego, wsi położonych w dolinie Szczawnika. Rozciągnięcie tej zabudowy w całej 3km szerokiej dolinie, otoczonej zalesionymi zboczami gór, daje tak niezbędny przy leczeniu wszelkich chorób spokój i odizolowanie.
Do głównych walorów Muszyny jako uzdrowiska należą - klimat, estetyczne walory krajobrazowe cechujące się obfitością lasów, czyste powietrze, cisza i spokój oraz duże zasoby naturalnych wód mineralnych tzw. szczaw wodorowęglanowo-wapniowo-magnezowo-sodowych, żelazistych zawierających również takie pierwiastki śladowe jak lit i selen.
Muszyna posiada wiele cech charakterystycznych dla klimatu zaciszy górskich. Nasłonecznienie roczne wynosi 1369 godzin. Dzięki dużej wilgotności powietrza, wysokim opadom atmosferycznym i niskim amplitudom temperatury istnieją sprzyjające warunki dla rozwoju lasów, głównie jodłowych. Malowniczość i różnorodność tła leśnego uważa się za czynnik działający uspokajająco.
Głównym bogactwem zarówno Muszyny jak i pozostałych uzdrowisk Gminy są właśnie zasoby leczniczych wód mineralnych. Zawierają one niezbędne człowiekowi biopierwiastki jak magnez, wapń, sód, potas, żelazo, selen czy lit. Muszyna spełnia warunki do prowadzenia leczenia uzdrowiskowego chorób układu oddechowego i przewodu pokarmowego. A oto szczegółowe wskazania lecznicze dla Muszyny: Ośrodek Wczasowo Wypoczynkowy to dobre miejsce na spędzenie czasu w górach.

* przewlekły nieżyt oskrzeli, spastyczny nieżyt oskrzeli, rozedma płuc, zwłóknienie płuc bez objawów serca płucnego, pylica płuc.
* choroby przełyku, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, przewlekły nadkwaśny nieżyt żołądka, choroby dróg żółciowych, zaburzenia czynnościowe pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych W małopolskim odnajdziesz to, czego potrzebujesz do udanego wypoczynku.

Prewencyjne wskazania dla Uzdrowiska Muszyna

* Wczesne eliminowanie czynników ryzyka miażdżycy i choroby nowotworowej poprzez uzupełnianie w organizmie tzw. pierwiastków życia. Tytoniowe choroby układu oddechowego. Zatrucia metalami ciężkimi poprzez łączenie terapii pitnej naturalnymi wodami mineralnymi i działaniem preparatów pszczelich. Nerwice. Alergie. Osteoporoza i próchnica. Tatry to świetne miejsce na wakacje. Zatrzymaj się w Ośrodek Wczasowo Wypoczynkowy w Muszynie.

Uzdrowisko Złockie

Wieś położona na wysokości 490 m n.p.m. u podnóża stoków Pasma Jaworzyny we wschodniej części Beskidu Sądeckiego. Leży w dolinie potoku Szczawnika prawego dopływu rzeki Poprad. Założona w 1580 roku.
Ze względu na szczególne walory krajobrazowe oraz bogactwo zasobów naturalnych, leczniczych wód mineralnych o profilu działania podobnym do krynickich wód typu Zuber, w latach 1960-70 rozpoczęto budowę dzielnicy uzdrowiskowej Złockie. Podobnie jak Muszyna także Złockie charakteryzuje się klimatem podgórskim. Nasłonecznienie roczne wynosi 1369 godzin. Duże zalesienie terenów wokół Złockiego sprawia, że mikroklimat doliny Złockiego sprzyja szczególnie leczeniu chorób układu oddechowego. Brak zabudowy miejskiej zapewnia większy komfort ciszy i spokoju. Prawdziwym bogactwem Złockiego są liczne ujęcia leczniczej wody mineralnej o charakterze szczaw wodorowęglanowo-sodowo-magnezowych, żelazistych. Wskazania lecznicze dla Uzdrowiska Złockie obejmują choroby układu oddechowego, przewodu pokarmowego, choroby nerek i układu moczowego. W Tatrach czekają na Ciebie ciekawe i przytulne Ośrodki wczasowe, Ośrodki wypoczynkowe.

Szczegółowe wskazania lecznicze dla Uzdrowiska Złockie to:

* choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, przewlekły nadkwaśny nieżyt żołądka, choroby dróg żółciowych, przewlekłe zapalenie trzustki, zaburzenia czynnościowe pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych. Kamica dróg moczowych, przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie nerek i dróg moczowych, przewlekłe zapalenia górnych dróg oddechowych. Ośrodki wczasowe, Ośrodki wypoczynkowe to jedne z wielu miejsc do spania, które znajdziesz w Muszynie.

Uzdrowisko Żegiestów Zdrój

Uzdrowisko położone jest na prawym brzegu Popradu na wysokości 450 m n.p.m. Początek swojej kariery zdrojowej zawdzięcza Żegiestów Ignacemu Medweckiemu, który w 1846 roku odkrył i zbadał źródła wody mineralnej nazwane później Anna, Antonina i Maria. Okazało się, że są to szczawy wodorowęglanowo-wapniowo-magnezowe, zelaziste, borowe. Duże zasługi dla popularyzacji Żegiestowa-Zdroju ma prof. Józef Dietl, który w swych publikacjach podnosił nie tylko walory lecznicze źródeł wód mineralnych Żegiestowa, ale także zachwycał się urokami krajobrazu i atmosferą ciszy i spokoju panującą w okolicy. Te walory Żegiestowa przetrwały do dziś i są nadal kultywowane w postaci "stref ciszy". Wykorzystał je również prof. Julian Aleksandrowicz, który po II wojnie światowej prowadził w Żegiestowie leczenie choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy metodą przedłużonego snu. Godnym podkreślenia jest fakt, że pierwszy lekarz zdrojowy Żegiestowa dr. F.Gojewicz od 1860 roku w leczeniu zdrojowym kuracjuszy obok zabiegów balneologicznych stosował kurację mleczną, a więc mleko krowie, kozie, kumys, kefir i żentycę. Syn Ignacego Medweckiego, Karol rozbudował zaplecze hotelowe Żegiestowa budując nowe pensjonaty, powstały nowe Łazienki, a także "Dom Zdrojowy" z pijalnią wód mineralnych oraz park zdrojowy z zapleczem rekreacyjnym. Po krótkim okresie spadku zainteresowania Żegiestowem, jaki nastąpił po śmierci Karola Medweckiego, od roku 1911 ponownie nastała moda na walory Żegiestowa i jego, już bardzo rozszerzoną, ofertę zabiegów leczniczych i rekreacyjnych. Ówcześni właściciele Żegiestowa dbali o to, by
u kuracjuszy nie wystąpił "uzdrowiskowy zespół nudy", organizowali zatem atrakcyjne wycieczki, łowienie pstrągów, polowania, spływ Popradem, a także zabawy na wolnym powietrzu. Po I wojnie światowej Żegiestów otrzymał status uzdrowiska. Wybudowano nowe pensjonaty, a na Łopacie nowoczesny dom wczasowy "Wiktor" z kortami tenisowymi, włąsnym ujęciem wody mineralnej i łazienki. Wzrosła znacznie liczba kuracjuszy leczących się
w Żegiestowei-Zdroju. Po II wojnie światowej zakład zdrojowy został upaństwowiony. Uzdrowisko posiada swój urok zarówno krajobrazowy, jak i oazy ciszy i spokoju. Walory te w połączeniu z wartościowymi pod względem prewencyjno - leczniczym naturalnymi wodami mineralnymi predysponują Żegiestów-Zdrój do odegrania szczególnej roli w promocji zdrowia
i zapobiegania czynnikom ryzyka chorób cywilizacyjnych. Ogólne wskazania dla leczenia uzdrowiskowego w Żegiestowie-Zdroju obejmują choroby przewodu pokarmowego i układu moczowego. Województwo małopolskie posiada wiele obiektów w górach.

Szczegółowe wskazania dla leczenia uzdrowiskowego w Żegiestowie-Zdroju.

* choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, choroby dróg żółciowych, przewlekłe zapalenie trzustki, choroby wątroby, przewlekłe zapalenie wątroby, zaburzenia czynnościowe pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych, zaburzenia czynnościowe wątroby po przebytym zapaleniu wirusowym. Kamica dróg moczowych, przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie nerek i dróg moczowych. Ośrodek Wczasowo Wypoczynkowy jest położony w Tatrach w górach.

Prewencyjne wskazania dla Uzdrowiska Żegiestów-Zdrój

* wczesne eliminowanie czynników ryzyka miażdżycy, chorób nowotworowych i nerwic. Zagrożenia zatruciem metalami ciężkimi, alergie. Osteroporoza i próchnica zębów.

Opracowano na podstawie pracy:
Uzdrowiska Gminy Muszyna i ich walory w prewencji chorób cywilizacyjnych.
Dr med. Jerzy Gala, lek. stom. Andrzej Gala, Intermedlex, Kraków 1996.

źródło: www.muszyna.pl

Tatry na tle innych gór Europy

Wśród dużych grup górskich, lezących na kontynencie Europejskim Karpaty (2655 m. npm) nalezą do alpidów czyli gór trzeciorzędowych powstałych w orogenezie alpejskiej. Oprócz Karpat do alpidów zalicza się też Pireneje (3404 m. npm), Alpy (4807 m. npm,) Apeniny (2914 m. npm.), Kaukaz (5633 m. npm). Do kategorii obiektów Ośrodek wczasowy, Ośrodek wypoczynkowy zalicza się także Ośrodek Wczasowo Wypoczynkowy w Muszynie.

Tatry najwyższe pasmo górskie w Karpatach, ich powstanie oraz klimat

Karpaty ciągną się wygiętym ku północnemu-wschodowi łukiem, otaczającym kotlinę Panońską. Mają długość 1300 km, szerokość od 100 do 350 km. Średnia wysokość szczytów to 1000 m n.p.m., maksymalna - 2655 m (Gierlach w Tatrach)., Zbudowane są głównie ze skał osadowych (piaskowce, wapienie, łupki) oraz ze skał magmowych (granity) i metamorficznych (gnejsy). Składają się z szeregu odrębnych pasm, oddzielonych od siebie nisko położonymi przełęczami i głębokimi dolinami. W najwyższych partiach występuje rzeźba wysokogórska z zachowanymi formami polodowcowymi. Wyraźnie w Karpatach zaznacza się piętrowość klimatyczno - roślinna. Gęstą sieć rzeczną tworzą Wisła, Dniestr, Prut i liczne dopływy Dunaju (Wag, Cisa, Marusza). Karpaty są gęsto zasiedlone, czemu sprzyja występowanie licznych kotlin i szerokich dolin. Dzielą się na Karpaty Zachodnie, Wschodnie i Południowe. Leżą na terytorium sześciu państw: Czech, Słowacji, Polski, Ukrainy, Węgier i Rumunii. Tatry jako najwyższy masyw górski w Karpatach stanowią swoistą miniaturę innych gór wysokich, zachowując przy tym wszystkie cechy charakterystyczne dla nich (piętrowość klimatyczno-roślinna, rzeźba polodowcowa, duże wysokości względne) Pod względem powierzchni Tatry porównywalne są z obszarem Warszawy lub średniej wielkości doliną alpejską. Ośrodek Wczasowo Wypoczynkowy to obiekt znajdujący się w Muszynie.

Tatry mają budowę geologiczna typową dla gór fałdowania alpejskiego. Składają się na nią granitowy trzon krystaliczny i spoczywające na nim skały osadowe serii wierchowych i reglowych. Trzon krystaliczny został utworzony w erze paleozoicznej, natomiast skały osadowe pochodzą z mezozoiku, z okresu, kiedy obszar dzisiejszych Tatr zalany był tak zwanym oceanem Tetydy. Ok. 100 mln. lat temu z obszaru tego oceanu na skutek nasuwania się płyt kontynentalnych afrykańskiej i euroazjatyckiej oderwały się masy skalne zwane płaszczowinami, które nasunęły się na Tatry. Płaszczowiny te zwane płaszczowinami Czerwonych Wierchów i płaszczowiną Giewontu tworzą serie wierchowe, natomiast serie reglowe zbudowane są ze skał, które nasunęły się na Tatry w postaci płaszczowin choczańskiej (reglowa górna) i kriżniańskiej (reglowa dolna). 15 mln. lat temu południowa część Tatr uległa wydźwignięciu o kilka km, co spowodowało pochylenie się ku północy skał osadowych i przykrywających je płaszczowin. Dlatego też po północnej stronie Tatr występują skały tworzące serie reglowe, natomiast po południowej wyżej wydźwigniętej stronie silniejsza erozja zniszczyła mniej odporne skały pokrywy trzonu krystalicznego Ośrodek Wczasowo Wypoczynkowy to dobre miejsce na spędzenie czasu w górach.

Gdy pod koniec trzeciorzędu (30 mln. lat temu) Tatry zostały wypiętrzone rozpoczął się powolny proces ich erozji. W ciągu setek tysięcy lat powierzchnia gruntu wyrównała się i Tatry stały się lekko pofalowanym obszarem. Gdy ruchy górotwórcze wzmogły się (pliocen ok. 5 mln lat temu) potoki i rzeki wcinały się w podnoszący się masyw. Powstała gęsta sieć rzeczna i towarzyszące jej typowe doliny V kształtne. Epoka lodowa zwana plejstocenem rozpoczęła się ok. 900 tysięcy lat temu. Klimat oziębił się do tego stopnia, że granica wiecznego śniegu występowała na wysokości ok. 1600 m. npm obecnie ok. 2300 npm). Pojawiły się zatem w Tatrach warunki umożliwiające pojawienie się lodowców. Gromadzący się w zimie śnieg nie topił się całkowicie w ciągu lata i tworzył w najwyższych częściach zboczy wielką masę i stopniowo zamieniał się w lód. Miejsce akumulacji śniegu to pole firnowe. Lód nagrzewając się w ciągu dnia topniał i stopniowo przesuwał się w dół dolin, tworząc jęzor lodowcowy. Ogromna masa lodu przesuwając się po powierzchni gruntu zdzierała materiał skalny, żwirowy i gliniasty, który przesuwał się i odkładał tworząc moreny. W zależności od miejsca odkładania się materiału wyróżniamy moreny denne, boczne i czołowe. Lód schodząc coraz niżej na pewnej wysokości zanikał a stopione wody lodowcowe powodowały osadzanie się mniejszych frakcji materiału na przedpolu Tatr. Lodowce tatrzańskie miały od 2 do 14 km długości, a grubość lodu od 100 do 330 m. Największy lodowiec był w Dolinie Białej Wody. Po ustąpieniu lodowców ok 9 tysięcy lat temu krajobraz zmienił się drastycznie. Powstały doliny U-kształne, moreny, wygłady lodowcowe oraz ogromne pionowe ściany skalne. Z czasem na terenie Tatr zaczęły się pojawiać roślinny, najpierw pionierskie mchy i porosty, a z czasem drzewa i rośliny kwiatowe. Ok. 3000 lat temu doszło do uformowania się pięter roślinnych, których wykształcenie wiąże się ze swoistymi cechami klimatu tatrzańskiego. W małopolskim odnajdziesz to, czego potrzebujesz do udanego wypoczynku.

KlimatKlimat Tatr cechuje się wyraźną piętrowością. W Tatrach występują piętra klimatyczne od umiarkowanie chłodnego (śr. roczna temp 4-6 st) do zimnego ze średnią roczną temperaturą -2 do -4 st. Śr. roczna temperatura na Kasprowym Wierchu to -0.8, na Łomnicy-3,8, w Zakopanem +4,9. Częstym zjawiskiem jest pojawiająca się w okresie wyżów barycznych tak zwana inwersja temperatury czyli zjawisko polegające na zaleganiu zimnego powietrza w dnach dolin, a ciepłego w wyższych partiach gór. Średnie sumy opadów w Zakopanem to 1138 mm, na Kasprowym 1876 mm, a na Łomnicy 1561 mm. Średnia liczba dni w roku z opadem to 187 dni, czyli więcej jak pół roku. Zima trwa w zależności od wysokości od 5 do 9 miesięcy. W Zakopanem dni z mrozem całodobowym jest średnio 52, a na Łomnicy 152. Charakterystyczny dla północnej części Tatr jest wiatr halny. Oznacza się on wielką prędkością i jest to wiatr ciepły. Powstaje, gdy na wschód od Tatr znajduje się ośrodek wysokiego ciśnienia, a na zachód występuje niż. W takiej sytuacji barycznej powietrze zaczyna wędrować z południa na północ. Masy powietrza wspinają się po południowych zboczach Tatr i ochładzają się. Często występują też opady. Następnie przewalają się na stronę północna i ogrzewają się. Najsilniejszy halny był w maju 1968 roku. kiedy to jego prędkość na Kasprowym Wierchu przekraczała 300 km/h. Wyłamał on wtedy ok. 0,5 mln. drzew w Tatrach. Tatry to świetne miejsce na wakacje. Zatrzymaj się w Ośrodek Wczasowo Wypoczynkowy w Muszynie.

Granice Tatr ich podział i powiązania ekologiczne Tatr z innymi terenami

Przyjmuje się nazwa, że Tatry pojawiła się w po raz pierwszy w dokumentach cesarza Henryka IV z roku 1089. Obejmują one obszar leżący między Przełęczą Huciańską na zachodzie a Przełęczą Ździarską na wschodzie. Od północy granica biegnie mniej więcej wzdłuż Drogi pod Reglami i drogi Oswalda Balzera, natomiast po południowej stronie granicę stanowi z przybliżeniu przebieg Drogi Wolności i Drogi Młodości. W Tatrach czekają na Ciebie ciekawe i przytulne Ośrodki wczasowe, Ośrodki wypoczynkowe.

Granica państwowa między Polską a Słowacją przebiega w obrębie Tatr od polany Molkówki przez zachodnią grań doliny Chochołowskiej do Wołowca. Od tego szczytu granica państwowa biegnie granią główną Tatr do północnego wierzchołka Rysów. W tym miejscu granica upuszcza grań główną i poprzez Siedem Granatów dochodzi do rzeki Białki. Ośrodki wczasowe, Ośrodki wypoczynkowe to jedne z wielu miejsc do spania, które znajdziesz w Muszynie.

Powierzchnia Tatr w takich granicach wynosi 785 km2, z tego 175 km2 (ok.25%) leży w granicach Polski, o około 610 km2 (75%) leży na Słowacji. Długość Tatr mierzona od Huciańskiej przełęczy do wschodnich podnóży Kobylego Wierchu wynosi w linii prostej 53 km, a ściśle wzdłuż grzbietu 80 km. Największą szerokość Tatr mierzona z północy na południe wynosi 18,5 km i znajduje się na linii Capowski Las - Krzyżne - Szczyrbskie Jezioro. Średnia szerokość łańcucha tatrzańskiego to 15 km. Województwo małopolskie posiada wiele obiektów w górach.

Granica państwowa między Polską a Słowacją przebiega w obrębie Tatr od polany Molkówki przez zachodnią grań doliny Chochołowskiej do Wołowca. Na tym szczycie granica państwowa wchodzi na główną grań Tatr i biegnie nią do północnego wierzchołka Rysów. W tym miejscu granica upuszcza grań główną i poprzez Siedem Granatów dochodzi do rzeki Białki. Wzdłuż tej rzeki granica biegnie aż do miejsca połączenia się jej z potokiem Jaworowym. Ośrodek Wczasowo Wypoczynkowy jest położony w Tatrach w górach.

Przypatrując się mapie graniowej Tatr z łatwością można zauważyć główny grzbiet, od którego odgałęziają się granie boczne. Granie te wyznaczają tak zwane doliny walne i doliny boczne. Doliny walne to doliny, które podchodzą pod grań główną, natomiast doliny boczne to mniejsze odgałęzienia dolin walnych. Grań główna oraz w przybliżeniu zachodnie ograniczenie doliny Chochołowskiej jest bardzo ważnym hydrograficznie elementem rzeźby Tatr, gdyż przebiega przez nią od Wołowca do Cubryny europejski dział wód, czyli granica między zlewiskami mórz: Bałtyckiego i Czarnego. Na Cubrynie dział wodny upuszcza grań główną i biegnie poprzez Koprowy Szczyt do Hlińskiej Turni, a z niej przez Furkot granią Soliska do Szczyrbskiego jeziora

Tatry dzielą się na trzy główne części:

* Tatry Zachodnie - od przełęczy Huciańskiej po przełęcz Liliowe, najw. szczyt Bystra 2248
* Tatry Wysokie - od przełęczy Liliowe po Przełęcz pod Kopą Bielską, najw. szczyt Gierlach 2655
* Tatry Bielskie - od przełęczy pod Kopą Bielska po przełęcz Żdziarską, najw. szczyt Hawrań 2151

W granicach Polski znajduję się cześć Tatr Wysokich i Zachodnich, natomiast całkowicie położone na Słowacji są Tatry Bielskie.

Przyroda nieożywiona i ożywiona

W najwyższej części Tatr występują skały krystaliczne ulokowane w postaci tak zwanego trzonu krystalicznego, który najlepiej jest widoczny w Tatrach Wysokich i najwyższej części Tatr Zachodnich (od przełęczy pod Kopą po Palenicę Jałowiecką). Skały osadowe (np. dolomit, wapień, piaskowce, margle) tworzą tak zwaną pokrywę osadową masywu krystalicznego zlokalizowaną głównie na północnych stokach Tatr. W niektórych obszarach np. w rejonie Czerwonych Wierchów i Szerokiej Jaworzyńskiej występują tak zwane czapki krystaliczne czyli wyspy skał krystalicznych otoczone przez masy skał osadowych. Są to miejsca szczególnie interesujące pod względem przyrodniczym, gdyż różne typy skał powodują wykształcanie się różnych typów zbiorowisk roślinnych na niewielkim obszarze.

Budowa geologiczna Tatr, klimat, wysokość spowodowały wykształcenie się różnych typów ekosystemów, które pozwoliły na podzielenie Tatr na 4 okręgi geobotaniczne: pasmo Siwego Wierchu (Słowacja), Tatry Zachodnie, Tatry Wysokie, Tatry Bielskie. Najbardziej jednak uderzającą cechą krajobrazu tatrzańskiego jest występowanie pięter roślinno - klimatycznych. Każde z nich charakteryzuje się odmiennym typem roślinności i tak w reglu dolnym występują lasy mieszane, w reglu górnym bory świerkowe, w piętrze kosodrzewiny kosodrzewina z gatunkami towarzyszącymi, w piętrze halnym - murawy wysokogórskie z sitem skuciną i boimką dwurzędową oraz w piętrze turniowym z charakterystycznymi porostami. Bogactwo przyrodnicze Tatr jest niezwykle ogromne. Występuje tu ok. 10000 gatunków roślin i zwierząt, a dla ok. 1000 z nich jest to jedyne miejsce występowania w Polsce. Tatry stanowią więc swoiste centrum endemizmu. Wśród samych gatunków roślin kwiatowych żyje tu 35 endemitów i subendemitów tatrzańskich, zachodniokarpackich oraz ogólnokarpackich, a także 450 gatunków górskich, z których blisko połowa ma tu jedyne w Polsce miejsca występowania. Najbardziej znanymi gatunkami, które jednoznacznie kojarzą sie z Tatrami to kozice, świstaki, szarotka alpejska, różne gatunki goryczek i wiele innych.

Infrastruktura turystyczna

Tatry są terenem dogodnym do uprawiania turystyki wysokogórskiej. Liczne szlaki turystyczne, narciarskie i rowerowe o łącznej długości ponad 800 km (250 km w Polsce, ok. 580 na Słowacji) umożliwiają bezpieczne zwiedzanie prawie każdego rejonu Tatr. Oznaczone one są 5 kolorami (żółty, niebieski, zielony, czerwony, czarny). Poza tym do dyspozycji turystów jest 20 schronisk turystycznych położonych w rejonach o największej atrakcyjności. W zimie miłośnicy narciarstwa mogą korzystać z wyciągów narciarskich, tras zjazdowych i i szlaków biegowych oraz szlaków przeznaczonych do tak zwanej turystyki narciarskiej (ski tour) położonych w okolicach Zakopanego, Tatrzańskiej Łomnicy, Smokowca, Szczyrbskiego Jeziora, Zwierówki i innych pobliskich miejscowości. Tatry to ważny ośrodek sportów zimowych, w którym rozgrywane są zawody o światowej randze: puchary świata w skokach narciarskich, biegach narciarskich, biathlonie i inne. Oprócz pieszych i narciarskich szlaków istnieją także szlaki przeznaczone dla rowerzystów, jednak Tatry ze względu na ukształtowanie powierzchni są raczej trudnym terenem dla uprawiania turystyki rowerowej.

Alpejski charakter Tatr sprawia, że są one znakomitym terenem dla taterników zarówno powierzchniowych jak i jaskiniowych. Dla wspinaczek udostępnione są tereny szczególnie atrakcyjne pod względem sportowym np. rejon Hali Gąsienicowej i Morskiego Oka w TPN oraz prawie cały obszar Tatr Wysokich w TANAPIE za wyjątkiem terenów, które stanowią ostoje świstaków, kozic i innych cennych gatunków. Szczegółowe przepisy obydwu parków regulują zasady uprawiania taternictwa.

W polskiej części Tatr do turystycznego zwiedzania udostępnionych jest 6 jaskiń, z których jedna jaskinia Mroźna posiada oświetlenie elektryczne. Na Słowacji dla turystów udostępniona jest słynna Bielanska Jaskinia (Jaskinia Bielska), która już w roku 1896 jako jako druga w Europie została oświetlona elektrycznie.

Bezpieczeństwem turystów zajmują się wyspecjalizowane służby ratownicze: Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (TOPR) w Polsce i Tatranska Horska Służba (THS) na Słowacji.

W Tatrach turyści mogą korzystać z kolei linowych ułatwiających zwiedzanie dzikiej przyrody. W Polsce jest to kolejka linowa na Kasprowy Wierch, w słowackich Tatrach kolej na Łomnicę.

Ochrona Przyrody

Wyjątkowo cenna i wrażliwa na oddziaływanie człowieka przyroda Tatr jest narażona na bezpowrotna utratę swoich wybitnych walorów. Konieczność ochrony przyrody w Tatrach została dostrzeżona w XIX wieku. Idea ta zaowocowała uchwaleniem w 1868 roku z inicjatywy profesorów Eugeniusza Janoty i Maksymiliana Nowickiego przez Galicyjski Sejm Krajowy ustawy "względem zakazu wytępiania zwierząt alpejskich właściwych Tatrom świstaka i dzikich kóz". Była to pierwsza na świecie parlamentarna ustawa o ochronie gatunkowej zwierząt, a zarazem krok w kierunku utworzenia parku narodowego w Tatrach, jednak udało się tego dokonać dopiero w 1948 roku, kiedy powstał Tatransky Narodny Park. W polskiej części Tatr Tatrzański Park Narodowy powstał 6 lat później tj. w 1954 roku, jednak już przed II wojna światową istniała jednostka Lasów Państwowych obejmująca ok. 8000 ha pod nazwą "Park Przyrody w Tatrach". Zgodnie z obowiązującym prawem wszelkie działania na terenie parków narodowych podporządkowane są ochronie przyrody i mają pierwszeństwo przed wszystkimi innymi działaniami związanymi z udostępnieniem Parku do zwiedzania. Park narodowy to zgodnie z ustawą o ochronie przyrody obszar chroniony, wyróżniający się szczególnymi wartościami naukowymi, przyrodniczymi, społecznymi, kulturowymi i wychowawczymi, o powierzchni nie mniejszej niż 1000 ha, na którym ochronie podlega całość przyrody oraz swoiste cechy krajobrazu. Nadrzędnym celem parku narodowego jest poznanie, zachowanie całości systemów przyrodniczych danego terenu, wraz z warunkami ich funkcjonowania, oraz odtwarzanie zniekształconych i zanikłych ogniw rodzimej przyrody. W parkach narodowych tworzy się strefy ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej. Ochrona ścisła - to całkowite zaniechanie ingerencji człowieka w stan ekosystemów i składników przyrody, ochrona częściowa - to czynną ochronę ekosystemów i składników przyrody w celu przywrócenia stanu naturalnego lub ich utrzymania w stanie zbliżonym do naturalnego, ochrona krajobrazowej - rozumie się przez to zrównoważony rozwój obszaru oraz zachowanie cech charakterystycznych krajobrazu

Tatrzański Park Narodowy (TPN) zajmuje powierzchnię ok. 21 164 hektary. Jest pod względem powierzchni jednym z większych parków narodowych w Polsce. Na jego obszarze chronione są wszystkie typy ekosystemów górskich od regla dolnego po najwyższe piętro turniowe. Symbolem parku podobnie jak jego słowackiego odpowiednika TANAP- u jest kozica. Siedziba parku znajduje się w Zakopanem. W 1984 roku utworzono Muzeum Przyrodnicze TPN prezentujące podstawowe informacje o Tatrach.

Tatransky Narodny Park (TANAP) ma ok. 74 tys. ha. Siedziba dyrekcji znajduje się w Tatrzańskiej Łomnicy, gdzie również zlokalizowano Muzeum TANAP-u, prezentujące nie tylko zagadnienia przyrodnicze, ale również zagadnienia z zakresu historii, etnografii i kultury regionu.

W 1993 roku Tatrzański Park Narodowy i Tatransky Narodny Park uzyskały status Międzynarodowego Rezerwatu Biosfery Man and Biosphere MAB. Rezerwaty tego typu tworzone są pod auspicjami UNESCO na obszarach szczególnie cennych dla środowiska naszej planety a ich głównym zadaniem jest ochrona różnorodności biologicznej na Ziemi.

źródło: www.cyf-kr.edu.pl/tpn

Województwo małopolskie

Zapoczątkowana w 1989 roku reforma ustrojowa nie ominęła podziału administracyjnego. Już w 1990 r. powstał samorząd gminny. Rok 1999 przyniósł dalsze radykalne zmiany. Wprowadzono nowy szczebel władzy samorządowej - powiat oraz 16 województw regionalnych. W ten sposób stworzono w miarę nowoczesny, adekwatny do wymagań współczesnej Europy trzyszczeblowy podział terytorialny państwa. Do kategorii obiektów Ośrodek wczasowy, Ośrodek wypoczynkowy zalicza się także Ośrodek Wczasowo Wypoczynkowy w Muszynie.

Jednym z tych województw opartych na regionach jest Małopolska. W skład województwa wchodzą 22 powiaty w tym 3 grodzkie. Te z kolei podzielone są na 182 gminy. Ośrodek Wczasowo Wypoczynkowy to obiekt znajdujący się w Muszynie.

Władze samorządowe, w odróżnieniu od administracji rządowej nie są związane bezpośrednimi poleceniami rządu. Ich głównym zadaniem jest zaspakajanie podstawowych potrzeb społeczności lokalnej. Istotą decentralizacji władzy jest zbliżenie się do obywatela, poznanie jego potrzeb, dlatego w Polsce istnieje domniemanie kompetencji na rzecz gminy, jako jednostki najbliższej mieszkańcom. Ośrodek Wczasowo Wypoczynkowy to dobre miejsce na spędzenie czasu w górach.

Samorząd województwa realizuje zadania o zasięgu wojewódzkim, niezastrzeżone na rzecz organów administracji rządowej. W małopolskim odnajdziesz to, czego potrzebujesz do udanego wypoczynku.

źródło: www.malopolskie.pl